Thursday, December 14, 2017

The Heart in Poems: Cesare Pavese


Hai viso di terra scolpita,
sangue di terra dura,
sei venuta dal mare.

Tutto accogli e scruti
e respingi da te
come il mare. Nel cuore
hai silenzio, hai parole
inghiottite. Sei buia.

Per te l'alba è silenzio.

E sei come le voci
della terra ‒ l'urto
della secchia nel pozzo,
la canzone del fuoco,
il tonfo di una mela;
le parole rassegnate
e cupe sulle soglie,
il grido del bimbo ‒ le cose
che non passano mai.

Tu non muti. Sei buia.

Sei la cantina chiusa,
dal battuto di terra,
dov'è entrato una volta
ch'era scalzo il bambino,
e ci ripensa sempre.
Sei la camera buia
cui si ripensa sempre,
come al cortile antico
dove s'apriva l'alba.

Wednesday, December 13, 2017

Letters in Poems: Sir Walter Raleigh


My Last Will

When I am safely laid away, 
Out of work and out of play, 
Sheltered by the kindly ground 
From the world of sight and sound, 
One or two of those I leave 
Will remember me and grieve, 
Thinking how I made them gay 
By the things I used to say; 
-- But the crown of their distress 
Will be my untidiness. 

What a nuisance then will be 
All that shall remain of me! 
Shelves of books I never read, 
Piles of bills, undocketed, 
Shaving-brushes, razors, strops, 
Bottles that have lost their tops, 
Boxes full of odds and ends, 
Letters from departed friends, 
Faded ties and broken braces 
Tucked away in secret places, 
Baggy trousers, ragged coats, 
Stacks of ancient lecture-notes, 
And that ghostliest of shows, 
Boots and shoes in horrid rows. 
Though they are of cheerful mind, 
My lovers, whom I leave behind, 
When they find these in my stead, 
Will be sorry I am dead. 

They will grieve; but you, my dear, 
Who have never tasted fear, 
Brave companion of my youth, 
Free as air and true as truth, 
Do not let these weary things 
Rob you of your junketings. 

Burn the papers; sell the books; 
Clear out all the pestered nooks; 
Make a mighty funeral pyre 
For the corpse of old desire, 
Till there shall remain of it 
Naught but ashes in a pit: 
And when you have done away 
All that is of yesterday, 
If you feel a thrill of pain, 
Master it, and start again. 

This, at least, you have never done 
Since you first beheld the sun: 
If you came upon your own 
Blind to light and deaf to tone, 
Basking in the great release 
Of unconsciousness and peace, 
You would never, while you live, 
Shatter what you cannot give; 
-- Faithful to the watch you keep, 
You would never break their sleep. 

Clouds will sail and winds will blow 
As they did an age ago 
O'er us who lived in little towns 
Underneath the Berkshire downs. 
When at heart you shall be sad, 
Pondering the joys we had, 
Listen and keep very still. 
If the lowing from the hill 
Or the tolling of a bell 
Do not serve to break the spell, 
Listen; you may be allowed 
To hear my laughter from a cloud. 

Take the good that life can give 
For the time you have to live. 
Friends of yours and friends of mine 
Surely will not let you pine. 
Sons and daughters will not spare 
More than friendly love and care. 
If the Fates are kind to you, 
Some will stay to see you through; 
And the time will not be long 
Till the silence ends the song. 

Sleep is God's own gift; and man, 
Snatching all the joys he can, 
Would not dare to give his voice 
To reverse his Maker's choice. 
Brief delight, eternal quiet, 
How change these for endless riot 
Broken by a single rest? 
Well you know that sleep is best. 

We that have been heart to heart 
Fall asleep, and drift apart. 
Will that overwhelming tide 
Reunite us, or divide? 
Whence we come and whither go 
None can tell us, but I know 
Passion's self is often marred 
By a kind of self-regard, 
And the torture of the cry 
"You are you, and I am I." 
While we live, the waking sense 
Feeds upon our difference, 
In our passion and our pride 
Not united, but allied. 

We are severed by the sun, 
And by darkness are made one.

Tuesday, December 12, 2017

Letters in Poems: Juan Luis Ramos (IV)


LA CARTA

Parece que ya sólo templen el aire
siluetas de grajos
y gavilanes - se dice.
Un muchacho con una ridícula corona
de espinas
ha ido apareciendo despacio
desde detrás del barranco.
Zigzaguea lentamente absorto
en el resplandor del cuarzo o en el himno
del viento.
Se acerca sin mirarlo
y le entrega una carta. De súbito
comienza a silbar la cafetera.
Sobrecogido, el mensajero corre
de nuevo hacia el barranco
apretando los puños. Un perro
salta hacia él, mas se detiene pronto,
hastiado. Las hojas de la higuera
vibran contra las láminas copiosas
de la tarde que cae.
Es una carta sensata
aunque ha recorrido un largo
camino. En la estampilla un pálido
marinero sostiene sin esfuerzo un delfín
alado. Todo es correcto. Entrevé en el remite
a un lejano pariente, al recordar
su vana pasión por la vida sonríe...
Desliza las yemas de los dedos
sobre la cuartilla. Tiene un tacto
untuoso. Los renglones marcados en verde
sobresalen como trazos de saetas
imaginarias hacia los corazones
de sus víctimas. Todo
parece correcto. La letra es clara,
hermosa, puntiaguda.
Denota un hondo amor
al prójimo. Todo sin duda
está en orden. Ninguna desdichada sorpresa
cabe esperar. El hombre que huyó
al confín del páramo para escapar
de lo imprevisto no se fía de nadie.
Toda precaución es poca.
Sin embargo nada es ahora extraño,
ninguna inesperada fiera puede asaltarlo.
Se apresta, riguroso, a leer.
Y nada entiende. Ni una sola
de aquellas palabras que sabe escritas
en su lengua. Ni una sola de aquellas
frases melodiosas que sabe precisas,
confortadoras, describiendo quizá
pasajes banales, dando cuenta feliz
de nacimientos. Todo está en perfecto
orden. Mas no puede descifrar el contenido
de aquellos signos tan familiares,
de aquellos dibujos mil veces vistos.
Ha comenzado a cerrar la noche.
Enciende la lámpara. Contempla de nuevo
la cuartilla. Sigue estando todo en orden.
En el mismo orden. El delfín alado
de la estampilla sobrevuela con desgana
a un marinero pálido que hace gestos
o manda avisos. El perro araña la puerta
y gruñe inquieto, la luz de los astros
mordiéndolo. Gira la hoja
en el sentido de las agujas del reloj.
La mide. La contempla
estupefacto. Cruje la noche, el ladrido
lastimero del perro.
Nada anormal, nada en la falsa
casilla. Nada
entiende.
Hunde la cabeza en el pecho.

Monday, December 11, 2017

Letters in Books: Erros e Tánatos

Unha nova recomendación de Nacho Rodiño lévame de volta ao fantástico mundo de Gonzalo Navaza. Se Elucidario foi puro xogo lingüístico, Erros e Tánatos (1996) é un monllo de comedias de enredos á galega. Unha colección de dez pezas que son regatos que nacen nun sitio familiar onde cremos que estamos cómodos para acabar desembocando en distopías desapiadadas e escuras. Tan escuras que poderían ser reais.


Historias que encaixan dentro do seu propio prisma: imaxe, voz e argumento feitos a medida para encher ao milímetro o habitáculo que os acubilla. Relatos raposeiros, urbanos e rurais, feros e tenros, fermosos e implacables: Unha femme fatale nun vagón de tren,  un castelo de area que se derrumba ao compás da vida, a desconfianza cara un “amigo”, unha mensaxe en galés que tarda en ser traducida, un affair cun interiorista valenciano, o home do saco asasinado, as pescudas dun detective wannabe, unha vidente que acerta, un revolucionario ao que lle zosca o pai e un troco de moedas con final inesperado. Personaxes que son anfitrións e nos convidan a entrar no anfiteatro da humanidade para logo pornos en evidencia, fitándonos con ollos rufianescos e espíndose para amosar o seu carácter excepcional, atraente, estarrecedor e auténtico.

Un compendio de historias que non ofrecen posibilidade de redención persoal ou global, pero que constitúen un entretemento de primeira orde, estruturando o enredo con mestría e bañándoo coa verosimilitude dun espello deformante.

As miñas favoritas son “Bull & Mignonne”, “O amigo Delmiro” e “Tinta chinesa” , pero Erros e Tánatos ofrece moita variedade e seguro que atoparedes algo axeitado para o voso gusto. Invítovos a experimentar a delicia de que te fagan entrar, descalzarte e sentar confortablemente nunha alfombra de la para despois tirar dela con violencia deixándote totalmente aparvada. Unha habilidade que para min dominou con pericia o mago Roald Dahl, pero que Navaza fai con mestría e co engado adicional dunha lingua rica e unha narrativa sempre, sempre divertida.

 “Unha vez, había tempo, vira na televisión unha parella de pernambucanos centenarios, alegres e louzáns coma mozos, dicindo que o segredo da lonxevidade era andar moito. Por outros casos que coñecía, mesmo de antepasados seus de alá de Galicia, estaba convencido de que aquela era unha verdade coma un templo, polo que ó pouco de xubilarse resolveu mercar un calzado deportivo cómodo e fresco e comezou a dar longas camiñatas de varios quilómetros pola orla litoral dous ou tres días por semana” (p.33)

“Adoraba erguerse tarde, tomar baños de auga quente e perfumada a calquera hora do día, xantar á noitiña comida italiana ou chinesa pedidad por teléfono, rematar de ler novelas abandonadas á metade, escoitar música, deixar correr as horas lendo cartas antigas, ordenando fotos, entregándose ó vicio mol da melancolía” (p.58)

“Meteu a man pola estreita boca e conseguiu apalpar unha ou dúas cartas e un pequeno paquete en papel acolchado. Coa axuda dunhas pinzas podería extraer as cartas (o paquete parecíalle tarefa imposible), pero tería que deixalo para a volta da misa...” (p.79)

Laureano, segundo din, desentendeuse da encomenda e non deu resposta a ningunha das numerosas cartas, cada vez máis angustiosas, que recibía desde Bos Aires” (p.119)


“Entrou na súa camareta sen parar de saloucar. A desesperación non lle collía no peito. Gustaríalle que o tragase a terra. Agarrou o cinto do albornoz, comprobou a súa resistencia e saíu con el cara as duchas. Por un intre pensou en escribir unha nota denunciando a inxustiza, pero logo desbotou a idea” (p.27)

Sunday, December 10, 2017

Words in Poems: Giovanni Quessep


Mientras cae el otoño

Nosotros esperamos 
envueltos por las hojas doradas. 
El mundo no acaba en el atardecer, 
y solamente los sueños 
tienen su límite en las cosas. 
El tiempo nos conduce 
por su laberinto de hojas en blanco 
mientras cae el otoño 
al patio de nuestra casa. 
Envueltos por la niebla incesante 
seguimos esperando: 
La nostalgia es vivir sin recordar 
de qué palabra fuimos inventados.

Saturday, December 9, 2017

Hands in Art: "Testimonio"

Ata o 1 de abril de 2018 podes visitar Testimonio de Lita Cabellut (Huesca, 1961) no Museo de Arte Contemporánea (MAC) d'A Coruña. A exposición da pintora española máis cotizada está comisariada por Antón Castro e é un poema onde a imaxinación se desdobra en todas as direccións nunha performance virtuosa e heroica. Descubrirás a unha artista inqueda e esixente que con atención e exactitude vai representando a súa mirada, sen iluminación, artificio nin retoque. Seis actos dunha peza que vai debullando a emancipación da existencia, a soidade, a fugacidade da vida, a tolerancia, o silencio, a inocencia, o grito rebelde da xuventude e a confianza/desconfianza no futuro. Os títulos deses actos son un convite a romper a ilusión e ver a beleza da realidade: La mudez de la existencia, Las estrellas desnudas, Los acróbatas de la ciudad, El grito animal, El silencio blanco e La verdad.





“Para mí fue muy importante hacer una exposición recordando que en tiempos de crisis, todos los han pasado, pero el ser humano ha sido capaz de dejar testimonios muy fuertes”


La razón, El desafío, El temor, La justicia (2017) 

La poesía de la eternidad (2017)
Miffy (2014) 
Catastrophe of Heaven (2014)
Asociamos o retrato ao século XIX e hoxe en día pode parecer un pouco démodé. Pero na era das redes sociais e do voyeurismo descarado, igual non somos tan misántropos como finximos. Hai un certo deleite e satisfacción que se obtén de saber como é "o outro", aínda que non o coñezamos persoalmente. E nos retratos de Cabellut hai un ir alén das formas para, dun xeito case literario, reforzar a caracterización dos personaxes e o seu retrato emocional.

“Me ha elegido el retrato, y te diré por qué. Me ha elegido por el interés que yo tengo por el ser humano. Entonces, qué manera tan fácil y tan directa de poder acercarme a algo como es la ventana del alma, que es el retrato. Cómo pones las manos, cómo retrato esas manos, esos pies o esa posición del cuerpo (...) El retrato es psicología, es música, es matemáticas... Es mucho más que un retrato”

Ademais da función de reproducir o aspecto físico e psíquico, Cabellut recolle nos seus retratos a dimensión social, as características do noso ambiente cultural como unha pantalla onde proxectamos os medos e os desexos propios. 

Natasja (2017)
Katja (2017)

Magdalena (2017)
Gerard (2017)

Disturbance 07 (2015)
Petra 01 (2017)
Miriam (2017)
Merche (2017)
Norman (2017)
Disturbance 06 (2015)
Pintura poética, unha oda ao que se esconde tralo rostro, a beleza curiosa da ilusión óptica, un desfile de humanidade.

“La temática es un recorrido por la mente. Vamos a hacer un recorrido por mi mente y por mi corazón, cómo yo veo el mundo. Será en diferentes salas. Cada sala representa un grupo y un estado de ser. Son mis entrañas”

El cumpleaños de mi alma (2017)
Unfolding (2017)

Mi espejo (2017)
“Esta es la primera [exposición] donde voy a traer mis entrañas, voy a traer el taller. Va a ser la primera exposición con todos sus elementos. La primera donde voy a enseñar mi fotografía, mi escultura, voy a reproducir mi taller, donde vas a poder pasar y sentir donde yo pinto, mis mesas de trabajo las vamos a tener ahí presentes. Va a haber un videoarte... Es la primera donde yo me manifiesto como artista completa, con alguna poesía”



"¿Tú sabes el canto hondo? Te puede gustar o no te puede gustar, no sabes lo que es exactamente, pero viene de algo muy dentro, algo muy profundo. Es como vomitar la poesía... no sé lo que es. Eso yo no lo he encontrado, esa forma profunda pero casi animal de sacar belleza, en ninguna parte más en España fuera del arte gitano. Creo que sí, que yo pinto como escucho a Camarón. Cuando Camarón está cantando a mí me duele el estómago, lo siento, siento de dónde sale eso. Yo no pinto como Camarón, pero quisiera pintar como canta Camarón. Siempre digo que mi gran maestro ha sido él. Goya a la izquierda, Camarón a la derecha"

Uñas anónimas mías.
La distancia entre la yema de los dedos
y la materia dura... es fría.
No se besan,
indiferente al aliento de la tierra
que respira aire encogido.
En miles de semillas 
un relámpago 
entre mis dedos
y la vida.


As citas foron tomadas desta entrevista a Lita Cabellut en La Voz de Galicia e do catálogo da exposición, Testimonio (2017)

Friday, December 8, 2017

Letters in Poems: Abigael Bohórquez




Fe de bautismo

1960


Llanto por la Muerte de un Perro


Hoy me llegó la carta de mi madre
y me dice, entre otras cosas: —besos y palabras—
que alguien mató a mi perro.



“Ladrándole a la muerte,
como antes a la luna y al silencio,
el perro abandonó la casa de su cuerpo,
—me cuenta—,
y se fue tras de su alma
con su paso extraviado y generoso
el miércoles pasado.

No supimos la causa de su sangre,
llegó chorreando angustia,
tambaleándose,
arrastrándose casi con su aullido,
como si desde su paisaje desgarrado
hubiera
querido despedirse de nosotros;
tristemente tendido quedó
—blanco y quebrado—,
a los pies de la que antes fue tu cama de fierro.
Lo hemos llorado mucho…”



Y, ¿por qué no?
yo también lo he llorado;
la muerte de mi perro sin palabras
me duele más que la del perro que habla,
y engaña, y ríe, y asesina.

Mi perro siendo perro no mordía.
Mi perro no envidiaba ni mordía.
No engañaba ni mordía.
Como los que no siendo perros descuartizan,
destazan,
muerden
en las magistraturas,
en las fábricas,
en los ingenios,
en las fundiciones,
al obrero,
al empleado,
el mecanógrafo,
a la costurera,
hombre, mujer,
adolescente o vieja.



Mi perro era corriente,
humilde ciudadano del ladrido-carrera,
mi perro no tenía argolla en el pescuezo,
ni listón ni sonaja,
pero era bullanguero, enamorado y fiero.

A los siete años tuve escarlatina,
y por aquello del llanto y el capricho
de estar pidiendo dinero a cada rato,
me trajeron al perro de muy lejos
en una caja de zapatos. Era
minúsculo y sencillo como el trigo;
luego fue creciendo admirado y displicente
al par que mis tobillos y mi sexo;
supo de mi primera lágrima:
la novia que partía,
la novia de las trenzas de racimo y de la voz de lirio;
supo de mi primer poema balbuceante
cuando murió la abuela;
al perro fue en su tiempo de ladridos
mi amigo más amigo.



“Ladrándole a la muerte,
como antes a la luna y al silencio,
el perro abandonó la casa de su cuerpo
—dice mi madre—
y se fue tras de su alma —los perros tienen alma:
una mojadita como un trino—
con su paso extraviado y generoso
el miércoles pasado…”

Ay, en esta triste tristeza en que me hundo,
la muerte de mi perro sin palabras
me duele más que la del perro
que habla,
y extorsiona,
y discrimina,
y burla;
mi perro era corriente,
pero dejaba un corazón por huella;
no tenía argolla ni sonaja,
pero sus ojos eran dos panderos;
no tenía listón en el pescuezo,
pero tenía un girasol por cola
y era la paz de sus orejas largas
dos lenguas
de diamantes.