Showing posts with label Nieves Concostrina. Show all posts
Showing posts with label Nieves Concostrina. Show all posts

Friday, December 28, 2018

Books in Books: Pretérito imperfecto

El título de este libro es indicativo del tono que lo imbuye: Pretérito imperfecto. Historias del mundo desde el año de la pera hasta ya mismo (2018). Se trata del último texto de Nieves Concostrinaa mi parecer una de las grandes periodistas y escritoras de este país y buena compañía para aquellos que, como yo, gustan de la historia contada de forma cercana y entendible.


Este informe secreto que va más allá de las narrativas tradicionales de la historia política y diplomática de España para escarbar en las prácticas turbias subyacentes llegó a mis manos en forma de inesperada sorpresa y no puedo agradecer lo suficiente las horas de diversión que ha proporcionado. Parte de un comienzo global de follones mitológicos y sigue con un desfile de reinas suicidas, ladronas y exiliadas, convivia romanos, reliquias enviadas de aquí para allá, reyes pijos, papas avariciosos, fumetas, soldados, piratas, santos e inventores, intercalando con maestría episodios nacionales de sexo loco, mosqueos monumentales, muertes y bombardeos.

El hilado narrativo es hipnótico e intenso, en sketches contados "a la Concostrina" con ingenio, gracia e ironía. Un relato en apariencia fragmentario con más coherencia que muchos libros de historia. 402 páginas irresistibles de retazos de historia underground que desmontan estereotipos de personajes que tenemos por sobrios y contenidos pero que una investigación diligente revela imbéciles recalcitrantes, corruptos, oscuros o todos a la vez.

A algunos nos falta un entendimiento de nuestro contexto y el conocimiento de la historia puede ofrecernos una ventaja estratégica por medio de las resonancias entre tiempos pretéritos y presentes. ¿Qué podemos aprender del pasado? A través de una convergencia armónica de anécdotas y datos históricos Concostrina nos responde que el pasado es, como siempre lo ha sido, sólo una guía imperfecta.
"Aunque el asunto es más que conocido, conviene insistir en que situar el Día Mundial del Libro y los Derechos de Autor el 23 de abril fue un pequeño tropezón de la Unesco por fiarse de Víctor Hugo que fue el primero en señalar la coincidencia de las muertes de Cervantes y Shakespeare el mismo día del mismo año. Y sí, los dos se largaron de este mundo en 1616, pero ya está demostrado que el día 23 Cervantes llevaba un día muerto y a Shakespeare le faltaban once para morirse" (p.113)
"Los salones más famosos eran los de la duquesa de Benavente, que tenían un nivelazo cultural bestial, y los de la duquesa de Alba, que reunía a los mismos intelectuales, aunque acudían con un talante más desahogado. Porque los salones de la duquesa, además de proporcionar intercambio cultural, también facilitaban el intercambio de fluidos" (p.180)
"El gran santuario de Fátima empezó a crecer como la espuma y hoy en día es imposible calcular cuánto ingresan. Mucho, muchísimo, pero no dicen cuánto. Ni siquiera los recaudadores lo saben. Jamás han rendido cuentas de los ingresos, nunca han publicado un balance y encima están exentos de impuestos. El negocio es redondo" (p.286) 
"Sin embargo, lo menos conocido de ella [Mae West] es precisamente lo más interesante: fue una excelente guionista, muy buena directora de escena y una pésima actriz porque se pasaba de excesiva y provocadora, pero es que ese era precisamente su papel. Y tenía un inigualable ojo para destapar talentos" (p.289) 
"Y ahora viene la pregunta. ¿Disfrutó Himmler con la corrida?
No. Nada.
Las pasó fatal. Dijo que era un espectáculo deleznable y muy sangriento. A él le gustaba matar, pero sin manchar" (p.329) 
"De 13.000 bombas lanzadas en la playa de Omaha, casi ninguna dio en el blanco. Cuando llegaron media hora más tarde los del desembarco se encontraron con que las defensas alemanas les estaban acribillando porque estaban intactas. Habían bombardeado a las ovejas en vez de a los nazis" (p.338) 
"Lo malo es que no hay fecha para esa limpieza prometida una y mil veces por Estados Unidos (Palomares también salió en los papeles de Wikileaks, y gracias a ello se supo que Estados Unidos más que limpiar la tierra, se lava las manos y dónde dijo digo, dice Diego). Por ahora no tiene previsto limpiar nada, ni pagar nada. Mucho menos en el momento de escribir estas líneas, cuando los ciudadanos han puesto el poder en manos de un presidente con nombre de pato y al que solo le preocupa su tupé teñido y hacer la puñeta al mundo" (p.370) 
"Y esto de la nomenclatura tiene guasa: Homo sapiens somos nosotros, aunque lo de sapiens, solo a ratos" (p.389)
Para saber más:

Saturday, August 20, 2016

The Heart in Articles: Carlos Casares (I)

Despois de ler este fermoso artigo de Ramón Nicolás onde louva as calidades de Carlos Casares (1941-2002) para "abrazar e seducir a palabra" e que califica a experiencia lectora coma "deixarse asolagar pola palabra de alguén que ten como bandeira depurar e pulir arreo" entroume curiosidade por este escritor que ademais será homenaxeado no Día das Letras Galegas do 2017. 

Ía comezar por Un país de palabras (1998) pero ao final por casualidade, empecei con outro. La Voz de Galicia vén de publicar un volume, Os agostos de Casares (2016), que recompila os artigos aparecidos nese mes entre os anos 1997 e 2001. Como se indicou neste artigo previo ao lanzamento, "son 155 textos que condensan as calidades polas que as columnas do escritor tiñan tanto éxito, xa que era quen de abordar calquera tema cunha sinxeleza e claridade da que podía gozar todo tipo de lectores".



Hai de todo neste libro: lembranzas, anécdotas e efemérides, pero a verdade é que foi un acerto publicalo no verán, porque as páxinas saben a xeado, ulen a mar e evocan imaxes de viaxes en barco e comidas baixo unha uveira. Lectura ideal para o mes de agosto.

Paréceme daquela axeitado comezar co primeiro artigo que se inclúe no volume que fai alusión aos cemiterios (tema recurrente tamén nesta bitácora) e unha acertadísima conclusión. Para máis información sobre esta "reciclaxe" da enerxía da morte, recoméndovos a lectura deste artigo de hai uns anos da BBC Mundo e a escoita deste podcast de Nieves Concostrina (Radio 5) "Polvo eres" onde fala deste mesmo tema, o reaproveitamento da "caloriña dos crematorios".

Cuestión de lóxica

venres 1 de agosto de 1997

En relación co artículo de onte, no que contaba cómo os responsables do crematorio da cidade sueca de Helsingborg, a un tiro de piedra da cidade dinamarquesa de Elsinore, a mesma onde se ergue o célebre castelo de Hamlet, lle tiñan vendido a unha empresa privada a enerxía que se desprende dos fornos de queimar cadáveres, un amigo meu preguntoume polas dimensións da urbe citada. En realidade, non se trata de ningunha urbe, senón dunha modesta capital de provincias, célebre polo seu porto e os seus ferries.

A pregunta, como se pode apreciar fácilmente, ten a súa lóxica. Segundo este amigo, sería necesario un funcionamento continuo dos fornos para que a enerxía xenerada pola combustión dos mortos puidese ser aproveitada. Trátase dunha observación razonable, na que eu non pensara. Polo tanto, a noticia encerra algunha contradicción.

Non sabería dicir cantas defuncións se producirán ó día en Henlsinborg, aínda que non máis que en Ourense ou en Lugo, dúas cidades de dimensións similares á sueca. Ou sexa, unha cantidade que se pode contar cos dedos das dúas manas, se un xuzga polas esquelas dos periódicos. Non creo, polo tanto, que a enerxía producida dea para pouco máis que algúns minutos de calefacción. Neste sentido, as contas parecen claras. A non ser que aceptemos que un corpo humano, co corazón incluído, pode ser coma un volcán.