Showing posts with label Raquel Pastoriza. Show all posts
Showing posts with label Raquel Pastoriza. Show all posts

Friday, February 1, 2019

Words in Poems: José Ángel Valente (VI)




Crónica, 1968

Las palabras se pudren.

El que da una palabra da un don.
El que da un don deja vacío el aire.
El que vacía un aire coloniza la tierra.

Pero bajo la tierra las palabras se pudren.
Las palabras se llenan de un hipo triste de animal ahíto,
de un hipo de hipopótamo tardío,
y por mucho que brille su arco iris no traen la paz,
sino el sebáceo son del salivar chasquido
y el hilo deglutido de la muerte.

Las palabras se pudren, son devueltas,
como pétreo excremento,
sobre la noche de los humillados.

Tuesday, January 23, 2018

Letters in Poems: Ángel González (IX)

(1925-2008)

¿Sabes que un papel puede...?


¿Sabes que un papel puede cortar como una navaja?

Simple papel en blanco,
una carta no escrita

me hace hoy sangrar.

En Antología poética (2016)

Monday, October 9, 2017

The Heart in Books: El mejor amigo del oso

Como muchos de vosotros, guardo un hueco en mi biblioteca personal para la literatura nórdica. Llegué un poco tarde. Cuando la mayoría ya era fan de Henning Mankell, Jo Nesbo, o Jonas Jonasson yo los leí posteriormente, y lo que me enganchó a la vena nórdica fue la recomendación de Dolores Gómez de la saga (inicialmente trilogía) Millennium de Stieg Larsson. Aunque denostada por muchos, me parece que Larsson consiguió un gran logro: coger un género que normalmente era más popular entre el público masculino (thrillers sobre tecnología, hackers y conspiraciones) y feminizarlo. No entraré en detalles sobre cómo lo hace o si es mejorable, el caso es que es un triunfo.

Hace ya un tiempo, Raquel Pastoriza me había prestado O bosque dos raposos aforcados (2005), de Arto Paasilinna en Rinoceronte Editora traducido por Tomás González Ahola. El libro me sorprendió muy gratamente. Convencionalmente, no solemos pensar en los finlandeses como epítomes de la diversión y el buen humor, viviendo en semioscuridad la mitad  del año, refugiándose del frío en sus saunas, y con una de las tasas de suicidio más elevadas del mundo. Y por eso mismo me chocó O bosque dos raposos aforcados, porque de los libros que me hacen reír no suelo olvidarme fácilmente. A raíz de la experiencia tan positiva, vino la adquisición de de La dulce envenenadora (os lo contaba aquí), que pasó a engrosar la pila de libros comenzados que iré terminando cuando me venga en gana y sea su momento.

Sin embargo, Paasilinna volvió a mis manos de nuevo gracias a un nuevo préstamo (de Alejandro Amor en este caso) que tampoco defraudó en su lectura: El mejor amigo del oso (2009), traducido para Anagrama por Dulce Fernández Anguita.


Una vez más, el prolífico Paasilinna demuestra que de todo se puede hablar con humor, hasta de la religión y las crisis de fe. Como en la mayoría de sus textos, elige la Finlandia rural (el 76% del país está cubierto de bosques o prados) para presentar un argumento disparatado: Oskari Huuskonen, pastor luterano de Nummenpää, recibe un cachorro de oso como regalo de sus feligreses en su cincuenta cumpleaños.

Lo que sigue, es realmente la colección de aventuras picarescas de Huuskonen, un pastor desencantado  que ha perdido su fe y busca una vía de escape con su oso Lucifer (más tarde renombrado Belcebú). En esos viajes, irán cruzando caminos con todo tipo de personajes (mujeres excéntricas, funcionarios borrachos, turistas, burócratas) en los escenarios más diversos (la península de Kola, el Atlántico, el mar Blanco, Solovetski, el Mar Negro, Odesa, Malta,...), pero siempre haciéndonos reír en voz alta, burlándose básicamente de todo lo que puede, incluso de aquello generalmente considerado políticamente incorrecto.  Así, encontramos episodios tipo sitcom con cariz televisivo

"Al regresar a la rectoría, se encontró a su mujer en el patio trasero atizando a Lucifer con la palmeta de sacudir las alfombras. El osezno intentaba defenderse y hasta se atrevió a enseñarle los colmillos, pero para cuando Oskari llegó al lugar y acudió en su ayuda, ya había recibido una buena zurra.
La pastora estaba que se ahogaba de rabia. Durante el día, sin nadie que lo vigilara, el cachorro se había dedicado a mordisquear la alfombra..." (p.57)

"Cuando al caer la noche el pastor se marchó a su casa, la viuda preparó su cama y quiso acostar al osezno a su lado. Al principio Lucifer no entendió muy bien que le estuvieran dando permiso para meterse en el lecho, pero en cuanto Sami le acarició el cogote y le habló con su dulce vocecita, el cachorro llegó a la conclusión de que en aquella casa todo estaba permitido y, pegando un brinco, se apropió del sitio del difunto Santeri. Y lo bien que durmieron el oso y la viuda aquella noche, calentitos los dos y tan feliz ella de tener un compañerito tan peludo con quien compartir su cama" (p.62)

"El obispo, que era medio bobo (...) susurró alegremente: 
- Yuhuuuuu... Oskariiiii, ¿qué andas haciendo ahí abajo? ¡Venga, sal ya, chavalote!
De las profundidades surgió como una exhalación la jabalina, con su bengala encendida en la punta. Con un sonido repulsivo, la punta de acero le entró al primado por debajo de la clavícula derecha y, atravesándole los músculos, se le clavó en la paletilla. El obispo cayó al suelo de costado con la jabalina hincada en el pecho, agitando las piernas con frenesí. La bengala le había quemado los faldones de la camisa, dejándole el ombligo lleno de hollín" (pp.87, 88)

"Mientras tanto, arriba, Belcebú se había dedicado a husmear cuidadosamente por la habitación, y hete aquí que encontró el baño, abrió el grifo del agua caliente y, tras comprobar que ésta salía en condiciones, se pegó un baño de padre y muy señor mío. Tanja le dio champú y el animalote, cómodamente sentado en la bañera, se enjabonó de arriba abajo. Y así estuvo casi una hora, en remojo y tan ricamente. Era su primera oportunidad después de medio año. Luego se levantó y se sacudió hasta la última gota de agua de la pelambre, salpicándolo todo" (p.232)

El humorismo de Paasilinna no es alegre, acercándose en su negrura al de Swift y lindando más con los laberintos de la desesperación que con el decorado de la felicidad convencional,

"Al pasar por la calle principal del pueblo, se cruzaron con el jefe de los bomberos, Rauno Koverola, el cual, nada más verlos, los saludó agitando la mano y paró su coche:
- ¡Vaya con el oso, está hecho un chavalote! Y qué, ¿ya ha cagado el tapón instestinal?
- No, aún no. Es que se ha despertado hoy mismo (p.125)

"Usted y su buen oso han logrado cambiar las tornas en lo que se refiere a futuras guerras religiosas. Calculo que por lo menos un millón, y puede que hasta diez millones de personas, habrán salvado la vida gracias a ustedes. No es una mala cifra, dadas las circunstancias" (p.285)

"En caso de naufragio lo mejor que uno puede hacer es pegarse un tiro - aseguró Vasili, y se encendió un cigarrillo" (p.292)

No obstante, la parte más polémica del libro es, para mí, también la más divertida. Hablo de los efectos de la pérdida de fe en Oskari Huuskonen: sus escarceos amorosos con Sonja y Tanja (además de las mujeres de poblaciones cercanas que va inseminando), su aficción por el lanzamiento de jabalina en vertical y sobre todo, los incendiarios artículos para la prensa y sus homilías.

"En su artículo, titulado "Las hazañas bélicas de Nuestro Señor Jesucristo", Huuskonen había escrito que Jesús, contando con el apoyo de un ingente grupo de partidarios a los que había congregado, había decidido marchar sobre Jerusalén y hacerse dueño del poder. Es decir, que su entrada en la Ciudad Santa no había tenido nada que ver con la que habitualmente aparecía representada en las estampitas, pacífica y a lomos de un asno, sino que se había tratado de la irrupción brutal de un comando paramilitar de guerrilleros en el tempo de Jerusalén. Jesús disponía de un grupo de élite formado por fanáticos a los cuales denominaba "discípulos", los cuales estaban acostumbrados a usar la fuerza sin reparo alguno" (p.64)

"Oskari se dio cuenta de que también los curas podían hablar con claridad si lo deseaban y ello no debilitaba el alcance del mensaje divino, al contrario: los fieles escuchaban atentos y seguían con interés lo que su pastor tenía que decirles" (p.75)

"La Iglesia luterana y las fuerzas armadas se llevaban mejor de lo que la gente creía. El consuelo espiritual es de gran importancia en las guerras..." (p.85)

"En el pueblo comenzó a correr el rumor de que el pastor Huuskonen estaba poseído y que el culpable era un diablo meridiano de la peor calaña. Vamos, que las mujeres lo traían chocho, mira tú, el viejo..." (p.114)

"Cierto que Belcebú había hecho trizas alguna que otra sotana, que la sangre derramada por los exaltados había sido abundante y que había habido algún hueso roto, pero no hay mal que por bien no venga, ya que todos los contendientes habían enterrado sus hachas teológicas y se habían sentado pacíficamente a elaborar el acta final de la conferencia" (p.285).

Más allá del humor (que no es poco), el relato está enriquecido con notas históricas como la tragedia del monasterio de Solovetski (Rusia) o la participación de Finlandia en diversos conflitos políticos y bélicos. Unas notas históricas que no ralentizan el ritmo narrativo ni resultan pesadas, sino que perfilan el contexto sociocultural a la vez que se integran en la narrativa.

Los libros de Paasilinna han sido traducidos a 39 idiomas y de algún modo lo han convertido en figura de culto, con un humor que parece transcender las barreras culturales y lingüísticas. Os invito a dejaros seducir por Paasilinna, su visión de la libertad y su capacidad para destilar humor de las situaciones más desesperadas.

Wednesday, August 9, 2017

Letters in Books: Jules Verne e a vida secreta das mulleres planta

Jules Verne énos coñecido por ser o creador de Phileas Fogg e o Capitán Nemo, por evocar covas subterráneas e deseñar obxectos marabillosos a gran escala como globos, submarinos, helicópteros, o canón Anti-Topsy-Turvy que, ao ser disparado, estabilizaba as estacións; ou o steam elephant, un aparello mecánico de tamaño paquidérmico onde o enxeñeiro Banks viaxaba polo norte da India. Alén destes inventos, a súa escrita combina de xeito único a precisión pseudo-técnica cun golpe metafórico case surrealista e ten a capacidade de enganchar á ciencia ficción mesmo aos lectores alleos a este xénero.

A súa biografía é tamén intrigante. Naceu no porto francés de Nantes en 1828, no seo dunha familia acomodada. En 1839, tentou fuxir da casa nun navío que se dirixía á India. Seu pai interceptouno en Paimboeuf, e supostamente fíxolle prometer a Jules: "Je ne voyagerai plus qu'en reve" ('Non viaxarei máis que nos meus soños').



Porén, hai un mundo menos coñecido do escritor francés, un dos seus “Voyages Extraordinaires,” que rivaliza en interese coas viaxes das súas novelas. Trátase da novela de Ledicia Costas Jules Verne e a vida secreta das mulleres planta (2016). Unha historia que comeza "o 21 de maio de 1884, cando o Saint-Michel (o iate de Jules Verne) arribou (...) en Vigo, (...) debido a unha suposta avaría na caldeira" (p.18).  Unha historia narrada por alguén que gardou "máis de cento trinta anos de silencio, nos que non houbo ningunha persoa que se atrevese a desvelar o inquietante e marabilloso segredo que oculta a cidade de Vigo e que atraiu ao excéntrico novelista (...)" (p.20).

Jules Verne, un segredo centenario e Vigo, a cidade de Vigo, como telón de fondo desta historia, que sobresae cun carácter propio, onde camiñaremos da man de personaxes tamén con segredos, coma o avó Philipot (p.33) ou Antonio Sanjurjo Badía e a súa fábrica La Industriosa (p.53):

"Vigo é unha cidade con arterias, pulmón e toda unha estrutura ósea que a sostén. O seu corazón é azul e os devanceiros puxéronlle o nome de Atlántico. El é quen expande o recendo salgado por toda a costa, coma se albergase no interior das súas aguas un artefacto anexado por misteriosos e incansables animais mariños que nunca deixan de bombear coas súas patiñas, mentres exhalan burbullas de aire" (p.11)

"Vigo é unha criatura poliédrica e marabillosa, unha criatura que medrou ata alcanzar a idade adulta" (p.12)

Nesta cidade daranse cita unha estirpe de mulleres que len, curiosas e aventureiras, despuntando  entre elas Violeta e o seu amor polos libros:

"... libros. Teño un cofre cheo deles. Como non sabe ler, ás veces, en lugar de novelas merca libros de mecánica ou ciencia. Outras, agasállame libros en linguas que non entendo. Teño de todo!" (p.32)

E de libros vai tamén esta historia, pois será crucial o Libro das mulleres planta (p.85) para atopar a Fraga das mulleres planta, a "onde as mulleres da súa estirpe debían ser trasladadas cando chegase o momento" (p.86). E se falamos de mulleres planta, non podemos esquecer as nepheas, pois "(...) a vida das mulleres planta dependía totalmente da vida da criatura (...) eran as súas almas" (p.45).

Non é fácil ser muller planta, como demostra o caso de Melisa (p.41):

"É moi duro pasar unha vida enteira pensando que es única no mundo, que non hai outras coma ti que poidan comprender o que supón ter corpo de muller e alma de planta" (p.143)

ou o xeito de vivir a metamorfose das mulleres africanas (pp.144-145). Porén, acudimos ao descubrimento de toda unha estirpe de mulleres planta viguesas (Azucena, Violeta, Melisa) e alén disto,  o feito de que a estirpe é mundial (p.133).

Dá que pensar o libro, e pasado o éxtase da fantasía, quedamos pensando nesa soidade das mulleres planta, que teñen un don e semella unha maldición; na simboloxía das raíces; de deixarnos dominar pola nosa parte "vexetal" e rematar os nosos días nunha fraga rodeadas dunha familia de mulleres con corazóns no ventre, onde moran as nepheas:

"Os espazos e lugares teñen a alma das persoas que os habitan (...) Entón, decatouse de que o seu corazón xa non estaba no peito. Agora latexaba no seu ventre, naquel acubillo onde moraba a súa criatura" (p.179)

É literatura xuvenil, si, mais escapa da súa talla, pois as capas de lectura agroman sen parar coma as follas na cabeza de Melisa: O que implica ser diferente, a importancia da comunidade, os lazos familiares, a morte, e mesmo o sentido da vida.

Dicía Ray Bradbury: "Todos somos, dun xeito ou outro, fillos de Jules Verne". Ledicia Costas éo sen dúbida, e os capítulos do libro semellan, coma os de Verne, a bitácora dunha excursión prolongada ("Onde Jules e Pierre visitan o taller do empresario Sanjurjo Badía" (p.49)). Verne empregou máis de 4.000 ilustracións nos seus "voyages extraordinaires", e tamén Costas inclúe contadas pero fermosas  ilustracións con función semiótica e didáctica (do Merveiulleux Nautilus (p.70), da Nepheas Viola Odorata (p.95) ou o mapa da fraga (pp.8, 9)). Finalmente, se Verne facía unha conxugación de ciencia ficción cunha dose de ciencia mesturada cunha prosa poética e cativadora, Jules Verne e a vida secreta das mulleres planta ten tamén esa atractiva mistura.

Déixovos cunha manchea de citas do libro e agradezo a Raquel Pastoriza un agasallo fermoso, dos que chegan ao corazón.

"Ela escribiulle ducias de cartas que xamais chegaron ao seu destino, que arderon unha a unha entre a leña da cociña de ferro da súa casa sen que ela sequera o sospeitase" (p.130) 

"Jules Verne déralle a oportunidade de empezar de novo. E non só iso: tamén mudara a cor do seu corazón. Agora xa non era negro. Agora era azul, coma os océanos do mundo" (p.153)

"(...) Jules Verne acababa de confesar de xeito velado que aquelas estrañas e marabillosas aventuras que escribía non eran tan fantásticas como parecían. Que o realmente fantástico e inverosímil era a vida en si, a marabillosa aventura de vivir" (p.136)

"Porque hai viaxes das que nunca se volve por completo, travesías nas que deixas unha parte tan importante de ti que pasas o resto da túa vida recordando iso que che falta" (p.232)

Wednesday, March 15, 2017

The Heart in Illustrations: Aitch

Raky Pastoriza told me about this illustrator, Aitch who writes in her description: "Inspired by my travels, naturalistic illustrations, Naive Art, childhood memories, legends and folklore, I create colorful watercolor artworks on paper, characters cut out of wood, painted murals and intricate patterns and illustrations for clients all over the world".

Her collection "Things that fit inside a heart" is just gorgeous. Here is a sample.






Wednesday, March 8, 2017

Día de la Mujer

Xa sabedes da miña debilidade polos textos de Eduardo Galeano (1940-2015),  como mostran as numerosas entradas onde se fai referencia a este escritor, especialmente aos textos do libro Los hijos de los días (2012). Hoxe, quédavos aquí esta homenaxe ás mulleres.



Marzo 8

Homenajes

Hoy es el Día de la mujer.

A lo largo de la historia, varios pensadores, humanos y divinos, todos machos, se han ocupado de la mujer, por diversas razones:


  • Por su anatomía
Aristóteles: La mujer es un hombre incompleto.
Santo Tomás de Aquino: La mujer es un error de la naturaleza, nace de un esperma en mal estado.
Martín Lutero: Los hombres tienen hombros anchos y caderas estrechas. Están dotados de inteligencia. Las mujeres tienen hombros estrechos y caderas anchas, para tener hijos y quedarse en casa.
  • Por su naturaleza
Francisco de Quevedo: Las gallinas ponen huevos y las mujeres, cuernos.
San Juan Damasceno: La mujer es una burra tozuda.
Arthur Schopenhauer: La mujer es un animal de pelo largo y pensamiento corto.

  • Por su destino
Dijo Yahvé a la mujer, según la Biblia: Tu marido te dominará.
Dijo Alá a Mahoma, según el Corán: Las buenas mujeres son obedientes.

Friday, January 27, 2017

Personal Correspondence: Maruja Mallo - Alfonso Reyes

Fonte da imaxe: http://www.epdlp.com/cuadro.php?id=2161
MOITO lle teño que agradecer a Anxo Vieites Salgado, o meu profesor de arte de COU. Non esquecerei xamais esas clases rigorosas e detalladas, coa arte como única protagonista, as obras maxistrais en filmina iluminando o salón de actos do IES Terra de Xallas: a ménade danzante, O chamamento de San Mateo, o matrimonio Arnolfini, o Partenón, as obras de Christo e Jean-Claude,... Saiamos da clase con síndrome de Stendhal e rematamos o curso coa sensación de ter vivido tanto!

Hai dez anos, volveu ensinarme, esta vez a través de miña irmá. Moito antes de que iso da clase invertida estivese de moda, as alumnas de arte prepararon unha exposición de mulleres artistas verdadeiramente ben feita e fascinante de ver. As rapazas, aparte de elixir as pintoras e as obras, facer o traballo de investigación, redacción e montaxe, eran tamén as guías, falando entusiasmadas de Frida Kahlo, Tamara Lempicka, e outras, entre elas tamén Dona Maruxa Mallo (1902-1995), unha feliz descuberta. Esa sensación de formiguiño ao ver por primeira vez os seus cadros enfeitizantes, cun aquel hipnótico que fai que non poidas deixar de miralos.

Seguinlle a pista a través dalgunha revisión da súa vida e obra como o programa de "Imprescindibles", vendo así a muller libre, independiente, talentosa, transgresora e anacrónica. Dicía que pintaba desde o asombro, desde a sede, desde unha sensibilidade profunda, e será por iso que cando miro a súa obra, se me desnuda a mirada e se me sincopa o corazón.

Quédavos aquí un estudo da súa correspondencia con Alfonso Reyes: trece cartas escritas sobre papel con caligrafía enrevesada, cartas que recollen as súas "pintorescas impresiones" en palabras de Alfonso Reyes, e que "despiertan en mí la viva emoción". Gozade!

Wednesday, December 21, 2016

Writing: Paul Auster

There's a fantastic interview that was published in The Paris Review where American author Paul Auster explains his habits regarding writing, his fondness for writing by hand,  typing his books once they are finished with his Olympia typewriter, and writing in notebooks. I am leaving two of my favorite extracts here, but please, take a minute to dig in the interview. It's well worth it!
PAUL AUSTER
I’ve always written by hand. Mostly with a fountain pen, but sometimes with a pencil—especially for corrections. If I could write directly on a typewriter or a computer, I would do it. But keyboards have always intimidated me. I’ve never been able to think clearly with my fingers in that position. A pen is a much more primitive instrument. You feel that the words are coming out of your body and then you dig the words into the page. Writing has always had that tactile quality for me. It’s a physical experience.


I suppose I think of the notebook as a house for words, as a secret place for thought and self-examination. I’m not just interested in the results of writing, but in the process, the act of putting words on a page. Don’t ask me why. It might have something to do with an early confusion on my part, an ignorance about the nature of fiction. 


Tuesday, December 6, 2016

Culturgal: A Festival of Words

“She had always wanted words, she loved them; grew up on them. Words gave her clarity, brought reason, shape.” 



O pasado domingo visitamos Culturgal 2016, no Pazo da Cultura de Pontevedra. Era a novena edición desta feira, porén do noso grupo de cinco, só unha tiña asistido previamente, e de feito foi ela quen nos motivou a ir,  así que para os que nos estreabamos foi unha experiencia novidosa e memorable. Grazas, Patri! Seguimos aprendendo de ti!





Na súa páxina web, defínese o Culturgal como unha representación do traballo no sector cultural, un punto de confluencia entre as ideas, iniciativas e proxectos que cada día levan a cabo profesionais e entidades, unha cita do sector cultural galego cuxo lema deste ano xirou “ao redor da construción comunitaria da cultura do futuro”.

A feira aglutinou eventos literarios, musicais, cinematográficos e lúdicos que compuxeron unha completísima programación para diversos públicos onde o difícil era elixir; mais iso posibilita que cada un teña a súa propia experiencia do evento, dependendo das actividades ás que asista. Aquí vos deixamos a nosa.

Comezamos por Rosalía Total, un proxecto artellado por Irene Silva e Rita Bugallo que contou coa participación do club de lectura leCRAS, a Fundación Rosalía de Castro, as Cantareiras de Chan, Galiestampa e Wiki Rosalías. Foi emocionante escoitar as palabras de Rosalía nas "linguas acarameladas" (palabras de Anxo Angueira) destas mozas e mozos.








Rosalía a ritmo de rap coas Wiki Rosalías (Noa, Sara e Emma)

Despois, xa de tarde puidemos estar na celebración do 15º aniversario da AGPTI, a Asociación Galega de Profesionais da Tradución e da Interpretación, onde, nun formato interactivo e dinámico, se falou da intención orixinal da asociación, as condicións de traballo, o recoñecemento social, e dos obxectivos que teñen para presente e futuro.



De seguido escoitamos a conversa da xornalista Selina Otero coa escritora Ledicia Costas ao redor do libro Jules Verne e a vida secreta das mulleres planta(2016). Ledicia falou da dificultade de escribir un libro, das tramas que “mastiga na cabeza” e de que escribe de xeito case obsesivo, durante oito ou nove horas ao día; do xeito que fai a documentación e investigación; das flores, das abellas, o océano na súa obra... e tamén houbo tempo para as risas coas anécdotas familiares relacionadas cos gatos e os coches.



De todos os xeitos, o bonito do Culturgal, é a experiencia integral, o conxunto, e o feito de que tamén a cultura se visibilice, non si?



Sanín - Percusión Tradicional
Pase lo que pase


Martin Maez 

O fogar do Santiso

Títeres Alakrán

Museo Galego do Entroido (Xinzo de Limia)

Cestola na Cachola







Alén dos fetichismos, o bonito son os encontros, os reencontros, as conversas, o agarimo, o tempo regalado, a interxeracionalidade e a aprendizaxe. E cando remata a feira, levas para casa os petos cheos de palabras da man ao corazón das que botar man cando comece o inverno... se é que se decide a vir!





Delicadísimos os trazos e as verbas de Dores Tembrás


Un pracer conversar con Antonio M. Fraga e Antía




Fotografía tirada do Facebook da Deputación de Pontevedra
Vémonos o ano que vén!


Tuesday, November 22, 2016

Words in Poems: Baldo Ramos



Roubáchesme as palabras
coas que poder dar razón do meu silencio.
Negáchesme a man
que noutro tempo me ofrecera
a imposible resignación de procurarte.
Fixeches do tempo
unha gramática de renuncia,
un lugar no que agochar
as palabras máis ferintes.
Non importa que esteas lonxe
e que medre na nostalxia
a semente do esquecemento.
Tampouco agroma o froito 
sen que podreza antes a flor
que o fertiliza.
Nin importa que a mudez desta distancia
nos impida desandar
o camiño que as palabras nos negaron.


Grazas, Alejandro polo empréstito!