Letters in Poems: Emily Dickinson (II)

Many people love Emily Dickinson (1830-1866), she is a unique poet and very difficult to place in any single tradition - she seems to come from everywhere and nowhere at once. 

Dickinson used her knowledge of Psalms and Protestant hymns to write her customary four-line stanzas, ABCB rhyme schemes and alternations in iambic meter between tetrameter and trimeter. Her subjects are often parts of the topography of her own psyche, exploring her own feelings with painful honesty but never losing sight of their universal poetic application. 

Unlike Wordsworth or Keats, she is not a "philosophical poet", she makes no effort to organize her thoughts and feelings into a coherent, unified worldview. Rather, her poems simply record feelings and thoughts experienced naturally. I think that's what makes her unique and appealing.

We had already discussed her personal letters and another poem ("The Way I Read a Letter's- this"). In this case we are including a joyous poem, where she instructs the letter to convey all that she feels for the recipient.

Going to him! Happy letter! Tell him

Going to him! Happy letter! Tell him--

Tell him the page I didn't write;

Tell him I only said the syntax,

And left the verb and the pronoun out.

Tell him just how the fingers hurried

Then how they waded, slow, slow, slow-

And then you wished you had eyes in your pages,

So you could see what moved them so.

'Tell him it wasn't a practised writer,

You guessed, from the way the sentence toiled;

You could hear the bodice tug, behind you,

As if it held but the might of a child;

You almost pitied it, you, it worked so.

Tell him--No, you may quibble there,

For it would split his heart to know it,

And then you and I were silenter.

'Tell him night finished before we finished

And the old clock kept neighing 'day!'

And you got sleepy and begged to be ended--

What could it hinder so, to say?

Tell him just how she sealed you, cautious

But if he ask where you are hid

Until to-morrow,--happy letter!

Gesture, coquette, and shake your head!'

The Letter by Norman Hopple

Epitafios - Cartas póstumas?

En Galicia segue habendo unha certa sacralización dos cemiterios, creo que derivada do feito de que a morte segue a ser un tema tabú. Pola contra, non podo ocultar a miña fascinación por estes lugares. Non me malinterpretedes, non é un interese mórbido, pero o patio de recreo da nosa escola (que en realidade era o Teleclube) era o cemiterio, así que creo que os nenos da miña parroquia compartimos esa despreocupación e case compañerismo cara os que están baixo terra. De aí que comparta a visión do poema de Celso Emilio Ferreiro e ademáis me guste explorar cemiterios e ler os epitafios, verdadeiros poemas nalgúns casos.

ESCRITO NA PAREDE DO CEMITERIO

Si os que xacen dentro non poden saíre,

i os que viven fóra non queren entrar

istes rexos muros que coutan as campás

son un monumento da idiotez humán.

Malia que a práctica de dispoñer unha inscrición sobre a tumba xa se levase a cabo no Antigo Exipto, berce da escritura funeraria en Occidente, o epitafio como xénero literario ten a súa orixe na Antigüidade clásica, coñecida como laudatio funebris e que se segundo o Diccionario de termos literarios (2003:146) pode estar escrito “en prosa ou en verso, e convida á lembranza dun ser desaparecido e propón unha reflexión sobre as súas calidades ou sobre a morte en xeral. Ademais, en canto aos temas dos que se ocupa, relaciónase cos tópicos literarios temporais coma o ubis sunt, o contemptus mundi, o memento mori e o carpe diem".

William Wordsworth publicou en 1810 unha interesante colección de ensaios titulada Essays upon Epitaphs, reflexión de carácter metafísico sobre a morte que vencella o acto de morrer co acto da escrita e presenta o epitafio coma unha inscrición que une o mundo dos vivos e o dos mortos. Comparto esa visión do epitafio como ponte entre dous mundos e o seu carácter de "carta" póstuma.

Ademais, en Galicia temos unha tradición xenérica relativa aos epitafios. Temos aos galegos Álvaro Cunqueiro que escribiu poemas elexíacos e a Celso Emilio Ferreiro co seu Cimenterio privado (1973), divertidísima colección de epitafios de tipos humanos estereotipados coma “O optimista”, “O treidor” ou “O sentimental”. E máis recentemente Miguel Anxo Murado co seu Lapidario, que lin por recomendación dun alumno, Alejandro Amor, e do que gocei de verdade, pois Murado explota a natureza epigramática do epitafio ás veces con intencións humorísticas e outras con afán sintetizador.

Ben podía citarvos algúns dos epitafios dese libro, pero tráiovos hoxe un de Kirmen Uribe (1970), a quen tiven oportunidade de escoitar en Pamplona recitando un par de textos do seu poemario Bitartean heldu eskutik (Mientras tanto cógeme la mano). Ademais de poeta, é autor de proxectos multimedia nos que combina a poesía con diferentes disciplinas artísticas.

O poemiña está inspirado no epitafio do poeta inglés John Keats (1795-1821). Como contexto, dicirvos que John Keats quería que se incribise no seu epitafio: “Here lies one whose name was writ in water” (aquí descansa un cuxo nome se escribiu na auga). Ao parecer a frase tomouse de Beaumont and Fletcher’s Philaster (“all your better deeds / Shall be in water writ”). Pero o que pasou é que Joseph Severn, o que o coidou ata que morreu, e o mellor amigo de Keats, Charles Brown, engadiron un contexto un pouco máis acedo e crítico, acto que despois lamentaron: “This grave contains all that was mortal of a Young English Poet, who on his Death Bed, in the Bitterness of his heart, at the Malicious Power of his enemies, desired these words to be Engraven on his Tomb Stone: Here Lies One Whose Name was writ in Water” (esta tumba contén todo o que era mortal dun novo poeta inglés que, no seu leito de morte, na amargura do seu corazón, e ante o poder malicioso dos seus inimigos, expresou o seu desexo de que estas palabras se gravasen no seu epitafio: aquí descansa un cuxo nome se escribiu na auga).

DEL EPITAFIO DE JOHN KEATS

(Kirmen Uribe)

Escribid mi nombre también en el agua,

que en nuestra tierra es la lluvia

quien define la silueta de los hombres

Ben podiamos dicir isto calquera de nós, galegos, non vos parece?